Kök Türk Yazıtlarında Bilge Kağan, “Tanrı benikağan olarak oturttu.” diyerek bize Gök Tanrı inancı hakkında ipuçları verir. Türklere göre tanrı, mutlak güçsahibi, ulu ya da yüksek ve sonsuzdur.
Metinde geçen “Tanrı beni kağan olarak oturttu.” İfadesini hangi kavramla açıklarız?a-Kut b-Töre c-Toy d-Yuğ

“Türkler, usta sanatkârlardır. Onlar altın, gümüş, bakır ve demir kap yapımında çok ustadırlar.”
Açıklamaya göre, Türklerin, Orta Asya yaşamı ile ilgili hangi bilgiye ulaşamayız?

Diplomatik belgeleri, sözleşmeleri, vasiyetleri vb. belgeleri sakladıkları ciddi bir birikimleri vardır. Tahta oyma kalıplı matbaa tekniğini kullanmışlardır. Birçok el yazması eser yanında baskı tekniğini kullanarak eserler ortaya koymuşlardır. Siyah ve kırmızı mürekkep kullanarak kâğıt üzerine yazmışlardır. Uygur medeniyetine ait izler devlet teşkilatının çok gelişmiş olduğunun bir göstergesidir. Posta teşkilatı, vergi sistemleri kurmuşlardır.
Bu bilgilere göre;
I. Sosyal ve ekonomik yaşamı düzenleyen yazılı belgeler yapmaları
II. Kitap basım tekniğini kullanmaları
III. Tarım ve hayvancıkla uğraşmaları
IV. Gök tanrı dinini terk etmeleri
Uygurların yaşadıkları döneme göre gelişmiş olduklarını; Sadece bu bilgilerden hareketle hangisi yada hangileri ile açıklamak mümkündür?

Eski Türklerde ölen kişi “kurgan” denilenmezaradeğerlieşyaları ile birliktegömülürdü. Koruma amaçlı üzerinetoprak ya da taş yığılmış olan kurganlarınönemli bir özelliği de etrafının taşparçaları ile çevrilmiş olmasıdır.
Bu bilgiye göre özellikle altı çizili açıklamayla ilgili Orta Asya Türkleri ile ilgili hangi yargıya ulaşabiliriz?

• Asya Hun hükümdarı Mete Han, orduyu, on, yüz, bin gibi bölümlere ayırmıştır.
• Günümüz Türk ordusunda on başı, yüz başı, binbaşı gibi rütbeler kullanılmaktadır.
Yapılan bu açıklamaya göre hangi yargıya ULAŞAMAYIZ?

Halı ilk kez Hunlar tarafından koyun yününden dokunarak kullanılmıştır. Pazırık Kurganı’nda çıkan halı, en eski düğüm tekniği ile dokunmuş halı olarak kabul edilir. Halıda bozkır kültürüne ait hayvan figürleri ve Hun Gülü adı verilen çiçek görseli kullanılmıştır. Teknik ve estetiğin yaşam koşulları ile bir araya geldiği eşsiz bir eserdir.
Hangi yargıya ulaşabiliriz?

Orta Asya Türk devletlerinde hükümdar ülkeyi “töre”ye göre yönetirdi. Töre kurallarına kağan da uymak zorundaydı.
Bu parçada yapılan açıklamaya göre eski Türk devletlerinde aşağıdakilerden hangisi benimsenmiştir?

• Hititlerde devlet yönetiminde kraliçe Tavananna da söz sahibiydi.
• Orta Asya Türk devletlerinde kurultaya Hatun da katılırdı.
Bu iki açıklama ile ilgili hangi yargıya ulaşabiliriz?

Ondan sonra oğul babaya kardeş benzemediği için bilgisiz kağanlar devletin başına geçmiş, Türk halkı da Çin‘in tatlı sözüne ipeğine kandığı için Çin’in hakimiyetine girmiştir.
Göktürk kitabelerinde geçen bu ifadelere göre Göktürk devletinin yıkılma sebebi olarak hangi yargıya ulaşabiliriz?

Görsel de Türklerin sosyal yaşam ve ekonomileri ile ilgili hangi çıkarımda bulunamayız?

Orta Asya’da yaşayan Türkler, yabancı bir devletin esareti altına girmektense başka bir bölgeye göç etmeyi tercih etmişlerdir.
Bu durum Türklerde aşağıdakilerden hangisine önem verildiğinin kanıtıdır?

Ön yargının, ayrımcılığın ve çatışmanın azalmasını istiyorsak toplumsal temas artırılmalıdır. İnsanlar arasındaki iletişim ve duygusal bağ güçlendirilmelidir.
Bu açıklamadaki değerlerle çelişen ifade hangisidir?

“Uygurlar , su kanalları yaparak çok uzaklardan su getirdiler. Değirmen taşları ve harman araçları yaptılar.”
Açıklamaya göre Uygurların hangi ekonomik faaliyetle uğraştıklarını söyleyebiliriz?

Kağanlık, Türklere Tanrı tarafından verildiğine inanılan bir görevdi. Bu anlayış Kut olarak adlandırılmıştı.Kut’un kanda olduğuna ve kan yoluyla babadan oğula geçtiğine inanılırdı. Bu da hükümdar öldükten sonra hanedan üyelerinin taht üzerinde hak iddia etmelerine ve kağanlık mücadelesinin çıkmasına neden olurdu.Bu durum ülkenin zayıflamasına veya yıkılmasına yol açabilirdi.
Parçaya göre Orta Asya Türk devletlerinde, devletin yıkılma sebeplerinden hangisine dikkat çekilmektedir?

Orta Asya Türk devletlerinden, Hunlar ve Göktürkler döneminde;
 Sanat eserlerinin taşınabilir olması
 Çadır tarzı yerleşmenin yaygın olması,
 Hayvancılığın ekonomik faaliyet olarak benimsenmesi,
hangi özellikleri ile açıklanabilir?

“Sonra Mani dinini kabul ettiler. Mani dinine göre hayvansal gıdaların tüketilmesi yasaktı.Uygurlar bitkisel gıda tüketmek için toprağı ekip biçmeye başladılar. Bu yüzden Uygurlar,yerleşik hayata alışmış ve savaşçı özelliklerini yitirmeye başlamışlardır”
Gök Tanrı dinini terk ederek Mani dinine geçiş yapmanın Uygurlar üzerinde hangi etkisinden söz edilemez?

Tuğrul Bey, Dandanakan Savaşı sonrasında toplanan kurultayda eline aldığı bir oku ağabeyi Çağrı Bey’e vererek kırmasını ister. Çağrı Bey bu tek oku rahatça kırar. Ok sayısı üçe çıkınca kırmakta zorlanır. Ok sayısı dörde çıkarılınca kıramaz. Bu olayın ardından Tuğrul Bey, “Bu oklar gibi olursak her daim milletimiz var olur.” der.
Bu metinden çıkarılması gereken ana fikir hangisidir?

Bundan iki sene önceydi. Çok sevdiğimiz ve ailece görüştüğümüz müdürümüz Murat Bey, başka bir şubeye görevlendirildi. Yerine de kadın bir müdür geleceği söylendi. Bir yandan Murat Bey’in gitmesine bir yandan da kadın bir müdürün gelecek olmasına üzülüyordum. Çünkü kadınların iş yaşamında başarılı olamayacağına hatta idarecilik yapamayacağına inanıyordum. Melek Hanım görevine başladı. İlk bir hafta uzak durmaya çalıştım. İlk haftanın sonunda bir raporu imzalatmak için odasına gitmek zorunda kaldım. Ayaklarım âdeta geri geri gidiyordu. Kapıyı çaldıktan sonra içeri girdim. Melek Hanım güler yüzle “Hoş geldiniz.” diyerek beni ayakta karşıladı. İmzayı attırıp hemen çıkmak istedim ama bırakmadı. O kadar sıcakkanlı ve mütevazıydı ki tüm ön yargılarım için kendimi çok suçlu hissettim.
Parçada anlatılan bilgilere göre bu kişinin kendisini suçlu hissetmesinin sebebi nedir?

Ahmet Bey, gün boyu öğretmen rolünü üstlendikten sonra akşam pazara uğradığında müşteri rolündedir. Evine geldiğinde ise karısına karşı eş, çocuklarına karşı baba rolündedir. Evlerine misafir gelirse o anki eş ve baba rolüne ek olarak bir de ev sahibi rolünü de üstlenir. Bu örnekte de görüldüğü gibi biz de toplumun küçük bir modeli olan ailemizin içinde ve toplumda ……………. paragrafın hangi cümleyle devam etmesi doğru olur ?